Η Οσφυική Δισκοκήλη ή Δισκοπάθεια

 

Κήλη Μεσοσπονδυλίου Δίσκου της Οσφυϊκής Μοίρας Σπονδυλικής Στήλης

Η κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου της Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης είναι μια αρκετά συχνή πάθηση στην οποία ο πηκτοειδής πυρήνας του δίσκου (δισκικό υλικό) προβάλλει δια των ινών του ινώδους δακτυλίου (ρήξη, προβολή, κήλη) εκτός της φυσιολογικής του θέσης.

Είναι μια από τις πιο κοινές αιτίες που μπορεί να προκαλέσει πόνο στην μέση από την μηχανική αστάθεια που προκαλείται στην Σπονδυλική στήλη ( Οσφυαλγία ), ή/και πόνο στα κάτω άκρα ( Ισχιαλγία ). Μπορεί να προκαλέσει αισθητικές και κινητικές διαταραχές των κάτω άκρων μέχρι και σωματική αναπηρία (ανάλογα με την θέση και την έκταση της κήλης). Τα συμπτώματα προκαλούνται από την μηχανική πίεση που ασκείται από το δισκικό υλικό στις εξερχόμενες οσφυϊκές ρίζες (Οσφυϊκή Ριζοπάθεια) ή στα οσφυϊκά νεύρα που βρίσκονται κάτω από τον μυελικό κώνο, μέσα στον οσφυϊκό σωλήνα και σχηματίζουν την λεγόμενη Ιππουρίδα (Ιππουριδική Συνδρομή, cauda equina syndrome).

Η Μαγνητική Τομογραφία της ΟΜΣΣ είναι η σημαντικότερη διαγνωστική εξέταση για την κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου.

Η θεραπεία της πάθησης περιλαμβάνει αρχικά Συντηρητικές Μεθόδους αντιμετώπισης (παυσίπονα, φυσικοθεραπείες, βελονισμός κτλ) και σε προχωρημένες καταστάσεις Χειρουργικές Επεμβάσεις όπως η Οσφυϊκή Μικροδισκεκτομή.

 

Περισσότερα ...

 

Τι είναι η Οσφυϊκή Δισκοκήλη;
Η κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου της Οσφυϊκής Μοίρας της Σπονδυλικής Στήλης (ΟΜΣΣ) είναι μια αρκετά συχνή πάθηση στην οποία ο πηκτοειδής πυρήνας του δίσκου (δισκικό υλικό) προβάλλει δια των ινών του ινώδους δακτυλίου (ρήξη, προβολή, κήλη) μέσα στον σπονδυλικό σωλήνα με αποτέλεσμα να πιέζονται οι νευρικές δομές της σπονδυλικής στήλης.
Παρουσιάζεται συνήθως μετά από υπερβολική σωματική καταπόνηση, τραύμα ή στα πλαίσια εκφυλιστικών αλλοιώσεων της σπονδυλικής στήλης και έχουν σαν αποτέλεσμα να εμφανίζεται βλάβη στον δίσκο αυτόν.

Σε ποιους παρουσιάζεται η Οσφυϊκή Δισκοκήλη;
Ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων έως και 80% βιώνουν κάποια στιγμή στη ζωή τους πόνο στην μέση (οσφυαλγία). Σε μερικούς από αυτούς συνδυάζεται με πόνο στο πόδι (ισχιαλγία) και η κατάσταση αυτή που ονομάζεται οσφυοϊσχιαλγία μπορεί να είναι τελικά το αποτέλεσμα μιας κήλης μεσοσπονδυλίου δίσκου.
Συνηθέστερα παρουσιάζεται σε ηλικίες μεταξύ των 30 και 40 ετών, αν και οι μεσήλικες και οι ηλικιωμένοι είναι ελαφρώς πιο επιρρεπείς όταν στο ιστορικό τους υπάρχει σωματική καταπόνηση.

Πώς δημιουργείται η Οσφυϊκή Δισκοκήλη;
Η οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης αποτελείται από 5 σπονδύλους. Μεταξύ των σπονδυλικών σωμάτων βρίσκονται οι μεσοσπονδύλιοι δίσκοι. Κάθε μεσοσπονδύλιος δίσκος αποτελείται από ένα εξωτερικό ισχυρό περίβλημα που ονομάζεται ινώδης δακτύλιος και έχει ινώδεις ταινίες που συνδέουν μεταξύ τους τα σώματα των σπονδύλων, αλλά και έναν πυρήνα που ονομάζεται πηκτοειδής πυρήνας και μοιάζει με ζελέ. Έχει ως λειτουργία του την απορρόφηση των κραδασμών, την στήριξη της σπονδυλικής στήλης και του σωματικού βάρους και την κίνηση μεταξύ των σπονδύλων (κινητικές μονάδες της σπονδυλικής στήλης).
Οι οσφυϊκές νευρικές ρίζες εξέρχονται από την σπονδυλική στήλη στο ύψος της οσφυϊκής μοίρας και αφού δημιουργήσουν τα νευρικά πλέγματα συνεχίζουν ως νεύρα που με την σειρά τους νευρώνουν αισθητικά (ερεθίσματα αφής, θερμοκρασίας και πόνου ) και κινητικά τα κάτω άκρα.
Σε διάφορες περιπτώσεις ο μεσοσπονδύλιος δίσκος μπορεί να υποστεί βλάβη και ο πηκτοειδής πυρήνας του δίσκου (δισκικό υλικό) να προβάλλει δια των ινών του ινώδους δακτυλίου από το μεσοσπονδύλιο διάστημα, που είναι η φυσιολογική του θέση, στο σπονδυλικό κανάλι ή στα μεσοσπονδύλια τρήματα.
Ανάλογα με την θέση και την έκταση της βλάβης, μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα από την μηχανική πίεση που ασκείται στις ρίζες (Ριζοπάθεια, Ιππουριδική συνδρομή). Επιπλέον, το ελεύθερο δισκικό υλικό προκαλεί και χημικό ερεθισμό με αποτέλεσμα την φλεγμονή των οσφυϊκών νεύρων. Ο πόνος είναι αποτέλεσμα αυτής της φλεγμονής και διόγκωσης του νεύρου. Μετά από καιρό, η κήλη τείνει να συρρικνώνεται (αφυδατώνεται) και μπορεί να επέλθει σε μερική ή πλήρη ύφεση του πόνου. Αυτό μπορεί να γίνει σε 6 εβδομάδες περίπου.

Ποιες είναι οι αιτίες της Οσφυϊκής Δισκοκήλης;
Συνήθως είναι το αποτέλεσμα της φυσικής φθοράς λόγω ηλικίας, μία διαδικασία που ονομάζεται εκφυλισμός του δίσκου (εκφυλιστική νόσος της σπονδυλικής στήλης). Σε μικρότερες ηλικίες (στα παιδιά και τους νέους ενήλικες) ο μεσοσπονδύλιος δίσκος έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό. Με την πάροδο του χρόνου η περιεκτικότητα σε νερό μειώνεται και ο δίσκος γίνεται λιγότερο ελαστικός, συρρικνώνεται και χάνει το φυσιολογικό του ύψος, με αποτέλεσμα να γίνεται πιο επιρρεπής σε βλάβες όπως η κήλη του δίσκου. Επίσης μπορεί να εμφανιστεί σε τραυματισμούς (πχ κακώσεις ή άρση βάρους), σε προηγούμενο ιστορικό επεμβάσεων, σε συγγενείς και κληρονομικές διαταραχές κτλ.

Ποια είναι τα συμπτώματα της Οσφυϊκής Δισκοκήλης;
Είναι μια από τις πιο κοινές αιτίες που μπορεί να προκαλέσει πόνο στην μέση (Οσφυαλγία) από την μηχανική αστάθεια που προκαλείται στην Σπονδυλική στήλη, ή/και στα κάτω άκρα (Ισχιαλγία). Τα συμπτώματα προκαλούνται από την μηχανική πίεση που ασκείται από το δισκικό υλικό στις εξερχόμενες οσφυϊκές ρίζες (Οσφυϊκή Ριζοπάθεια) ή στα οσφυϊκά ριζίδια που βρίσκονται κάτω από τον μυελικό κώνο, μέσα στον οσφυϊκό σωλήνα και σχηματίζουν την λεγόμενη Ιππουρίδα (Ιππουριδική Συνδρομή, cauda equina syndrome).
Όταν μία από τις οσφυϊκές ρίζες ερεθιστεί, τότε παρουσιάζονται συμπτώματα αισθητικά (άλγος, αιμωδίες, καυσαλγία, δυσαισθησίες κτλ) σε συγκεκριμένες περιοχές στα κάτω άκρα που αντιστοιχούν στην περιοχή αισθητικής κατανομής της ρίζας. Επίσης μπορεί να εμφανισθούν και άλλα συμπτώματα όπως κινητικά με μυϊκή αδυναμία όπου δεν μπορούν να ισορροπήσουν σε ένα πόδι (το πληγέν πόδι) ή δεν μπορούν να σταθούν στα δάκτυλα ή στην φτέρνα, διαταραχές με κατάργηση ή εξασθένιση των τενόντιων αντανακλαστικών (επιγονάτιο, Αχίλλειο), ατροφίες κτλ, μέχρι και σωματική αναπηρία (ανάλογα με την θέση και την έκταση της κήλης).
Στην ιππουριδική συνδρομή, εκτός από την αδυναμία στα πόδια, μπορεί να παρουσιαστεί μούδιασμα στην περιγεννητική περιοχή (κατανομή «σέλας») καθώς και διαταραχές ούρησης, αφόδευσης (επίσχεση ή ακράτεια) ή και στύσης στους άντρες.

Με ποιες εξετάσεις γίνεται η διάγνωση της Οσφυϊκής Δισκοκήλης;
Είναι χαρακτηριστική η κλινική εικόνα της Οσφυϊκής Δισκοκήλης και χρειάζεται πάντοτε ένα λεπτομερές ιστορικό και μια πλήρης νευρολογική εξέταση για να θέσουν ασφαλώς την διάγνωση. Χρειάζεται επίσης η ακτινολογική μελέτη με απεικονιστικές εξετάσεις όπως οι απλές Ακτινογραφίες, η Αξονική Τομογραφία, η Μαγνητική Τομογραφία και ενίοτε ο Νευροφυσιολογικός Έλεγχος για την επιβεβαίωση της διάγνωσης, την αξιολόγηση της βαρύτητας της πάθησης αλλά και τον σχεδιασμό των θεραπευτικών επιλογών.
Η Μαγνητική Τομογραφία είναι η σημαντικότερη εξέταση. Παρέχει λεπτομερή απεικόνιση του νωτιαίου μυελού και των νεύρων και δίνει πληροφορίες που δεν μπορούμε να πάρουμε από τις άλλες εξετάσεις. Μπορεί να αναδείξει την κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου, τις ρίζες των οσφυϊκών νεύρων και τις πέριξ ανατομικές δομές της περιοχής, τις διαστάσεις του σπονδυλικού σωλήνα, τις εκφυλιστικές αλλοιώσεις και άλλες παθολογικές καταστάσεις ( πχ. Όγκοι).
Η Αξονική Τομογραφία βοηθάει πολύ στην διάγνωση σε πολλές περιπτώσεις. Μπορεί να δείξει την κήλη του μεσοσπονδυλίου δίσκου, το σχήμα και το μέγεθος του σπονδυλικού σωλήνα, το περιεχόμενο εντός του σπονδυλικού σωλήνα και την κατάσταση των ανατομικών δομών που το σχηματίζουν (λεπτομέρειες κυρίως της οστικής ανατομίας). Όταν δεν είναι δυνατό να γίνει η μαγνητική τομογραφία πχ. λόγω μεταλλικού αντικειμένου στο σώμα, βηματοδότες κτλ. η Αξονική Τομογραφία είναι αναγκαία και αρκετές φορές επαρκής αφού επιτρέπει μια σωστή μελέτη.
Οι απλές Ακτινογραφίες χρησιμοποιούνται λιγότερο συχνά για την διάγνωση όπως και οι ειδικές λήψεις της «κάμψης-έκτασης», των «τρημάτων» κλπ. Μπορούν να αναδείξουν την δομή των οστών, την αρχιτεκτονική της σπονδυλικής στήλης και την κατάσταση των αρθρώσεων. Οι ακτινογραφίες χρησιμοποιούνται κυρίως στην παρακολούθηση του ασθενούς.
Ο Νευροφυσιολογικός Έλεγχος είναι μερικές φορές απαραίτητος κυρίως για την επιβεβαίωση της διάγνωσης σε αμφίβολες περιπτώσεις, για την αξιολόγηση της βαρύτητας των συμπτωμάτων ή για διαφοροδιαγνωστικούς σκοπούς. Δεν είναι λίγες οι φορές που κρίνεται απαραίτητος.

Ποια είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση της Οσφυϊκής Δισκοκήλης;
Στην θεραπευτική αντιμετώπιση της Οσφυϊκής Δισκοκήλης γίνεται προσεκτική μελέτη των εξετάσεων και αξιολόγηση του ασθενούς και προτείνεται η κατάλληλη συντηρητική αντιμετώπιση (ανάπαυση, παυσίπονα, φυσικοθεραπεία, κινησιοθεραπεία, βελονισμός κτλ) ή επιλεκτικά, εάν οι συντηρητικές θεραπείες αποτύχουν να ελέγξουν τον πόνο ή εάν υπάρχει κίνδυνος νευρολογικής βλάβης, τότε ο χειρουργός μπορεί να προτείνει την ενδεδειγμένη χειρουργική επέμβαση.

Ποιες είναι οι Συντηρητικές Θεραπείες για την Οσφυϊκή Δισκοκήλη;
Η αρχική αντιμετώπιση μιας οσφυϊκής δισκοκήλης είναι συνήθως συντηρητική και προτείνεται στον ασθενή ανάπαυση για αρκετές ημέρες έως και 1 ή 2 μήνες.
Η χρήση των παυσίπονων (αναλγητικά, αντιφλεγμονώδη και μυοχαλαρωτικά φάρμακα με συστηματική από του στόματος αγωγή, ενέσιμη ή τοπική επάλειψη) συχνά οδηγεί σε σημαντική ανακούφιση των συμπτωμάτων. Τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη πάντοτε πρέπει να συνοδεύονται από γαστροπροστασία και να αποφεύγεται η χρόνια χρήση τους. Η αγωγή χορηγείται και τροποποιείται πάντοτε από ιατρό.
Επίσης η Φυσικοθεραπεία (μαλάξεις, ηλεκτροθεραπεία, TENS, υπέρηχοι, διαθερμίες κτλ.) μπορεί να έχει πολύ ευεργετικό αποτέλεσμα στην πορεία της νόσου. Συνήθως απαιτούνται τέσσερις έως έξι εβδομάδες θεραπείας. Μπορεί μερικές φορές να βοηθήσει τον ασθενή να ξαναγυρίσει στις δραστηριότητές του και ξαναρχίσει έναν φυσιολογικό τρόπο ζωής.
Ο Βελονισμός είναι μια άλλη αποτελεσματική μέθοδος για τη θεραπεία της οσφυοϊσχιαλγίας.
Οι Επισκληρίδιες Εγχύσεις Φαρμάκων μπορεί να βοηθήσουν να μειωθεί η φλεγμονή και ο πόνος τοπικά.
Η συντηρητική αντιμετώπιση είναι αποτελεσματική σε ποσοστό μεγαλύτερο του 85%.

Ποια είναι η Χειρουργική Θεραπεία για την Οσφυϊκή Δισκοκήλη;
Η χειρουργική θεραπεία είναι αναπόφευκτη όταν η συντηρητική θεραπεία έχει αποτύχει. Χειρουργική θεραπεία χρειάζονται όσοι:

  • Ακολούθησαν συντηρητική θεραπεία για δύο μήνες χωρίς αποτέλεσμα.
  • Εμφανίζουν επανειλημμένες υποτροπές καθ όλη την διάρκεια του έτους.
  • Εμφανίζουν αδυναμία σε κάποια κίνηση του ποδιού.
  • Παρουσιάζουν νευρολογικές βλάβες οι οποίες επιδεινώνονται.
  • Παρουσιάζουν Ιππουριδική Συνδρομή.

Ο σκοπός της χειρουργικής αντιμετώπισης είναι η αποσυμπίεση του οσφυικού νεύρου με την αφαίρεση της κήλης για την ανακούφιση του πόνου που προκαλείται από την πίεση στην νευρική ρίζα. Πρέπει να γίνεται από έμπειρο Χειρουργό Σπονδυλικής Στήλης αλλά και με την χρήση νεότερων και σύγχρονων τεχνικών όπως το χειρουργικό μικροσκόπιο ή το ενδοσκόπιο.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι χειρουργικών επεμβάσεων στην Οσφυϊκή Δισκοκήλη και ο χειρουργός επιλέγει ανάλογα με την περίπτωση (εξαρτάται από τη σοβαρότητα της πάθησης) την καταλληλότερη για τον ασθενή.
Συνήθως προτείνεται η Οσφυική Μικροδισκεκτομή. Είναι η μέθοδος με τα καλύτερα αποτελέσματα στην διεθνή βιβλιογραφία. Κατά την επέμβαση αυτή που είναι αναίμακτη, γίνεται χειρουργική αποσυμπίεση με την χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου και ειδικών εργαλείων. Μέσω μιας μικρής δερματικής τομής στην μέση γίνεται η αφαίρεση μικρού τεμαχίου του οστού πάνω από τη ρίζα του νεύρου (Θυριδοποίηση) και δισκικού υλικού του μεσοσπονδυλίου δίσκου που δημιουργεί το πρόβλημα κάτω από τη ρίζα του νεύρου (Δισκεκτομή), ελευθερώνοντας έτσι την ρίζα από την πίεση που δεχόταν. Ενίοτε μπορεί να συμπληρωθεί και με μερική διεύρυνση του μεσοσπονδυλίου τρήματος (Μερική Τρηματεκτομή). Η μέθοδος αυτή είναι εξαιρετικά ασφαλής με ελάχιστες επιπλοκές και η νοσηλεία περιορίζεται στο ελάχιστο (1 με 2 ημέρες). Το αποτέλεσμα της επέμβασης είναι άμεσο με βελτίωση έως και πλήρη ύφεση του πόνου στο πόδι στην πλειοψηφία των ασθενών. Ο ασθενής κινητοποιείται από την πρώτη ημέρα.

Ποια είναι η πρόληψη για την αποφυγή της Οσφυϊκής Δισκοκήλης;
Η πρόληψη για την αποφυγή της πάθησης περιλαμβάνει την βελτίωση της φυσικής κατάστασης ( ενδυνάμωση, ασκήσεις, κτλ) και την επίγνωση της μηχανικής του σώματος με σκοπό την διατήρηση της σωστής στάσης του σώματος στις διάφορες δραστηριότητες.

 

Λιγότερα ..